ที่มาของทุกข์ในมนุษย์ทุกๆคนบนโลกใบนี้ 

"คุณกำลังทุกข์เพราะเรื่องที่เกิดขึ้น... หรือกำลังทุกข์เพราะ 'ภาพหลอน' ที่จิตคุณวาดขึ้นมาเอง?" 

มนุษย์เราแปลก... เราไม่ได้ร้องไห้เพราะโดนมีดบาดชั่วนิรันดร์ แต่เรากลับทนทุกข์ทรมานเป็นปีๆ กับคำพูดหรือเหตุการณ์ที่ผ่านไปแล้วนับสิบปี! 

ความจริงที่แสนเจ็บปวดและน่าเสียดายที่สุดคือ "ความทุกข์เกิน 90% ของมนุษย์ เป็นความทุกข์ที่จิตใจผลิตขึ้นมาเองซ้ำๆ โดยไม่รู้ตัว" เรากำลังทำกิจบิดเบือนธรรมชาติ กระโดดลงไปเป็นตัวละครที่โดนโบยตีในโลกมโนภาพของตัวเอง ทั้งที่ธรรมชาติของใจเป็นเพียง 'ผู้ดู' หน่วยรับรู้ ไม่ใช่ 'ผู้เล่น' ตามกลไกการเกิดทุกข์

เว็บไซต์นี้จะไม่ได้มาชวนคุณนั่งสมาธิเพื่อให้จิตใจสงบเยือกเย็นแบบชั่วคราว หรือสอนให้คุณหนีปัญหาโลกภายนอก แต่เราจะพาคุณดิ่งลึกไป ถอดรื้อโครงสร้างและตีแผ่สมมติ ถอนรากถอนโคน "ที่มาแห่งทุกข์" ของมนุษย์จนถึงแก่นแท้ เพื่อให้คุณได้ "ตื่น" และ "ถึงบางอ้อ" ว่า... ที่ผ่านมา ไม่มีใครทำให้คุณทุกข์ได้เลย นอกจากความไม่รู้ (อวิชชา) ในจิตของคุณเอง 

เตรียมเปิดตาเนื้อ และตื่นรู้ด้วยปัญญา... เพราะเมื่อใดที่คุณแยกแยะสมมติออกจากความจริงได้ เมื่อนั้น "ผู้ทุกข์" จะไม่มีอยู่จริงอีกต่อไปในตัวของคุณ!

ที่มาของทุกข์ในมนุษย์ทุกๆคน

ไม่ว่าทุกข์จะมาจากทางกายหรือทางจิตใจ จิตจะเป็นหน่วยรับรู้ทุกข์ทั้งหมดที่เกิดขึ้นใน...ขันธ์ 5 ( ร่างกายและจิตใจของมนุษย์ )  

 ที่มาของทุกข์ในมนุษย์ทุกคนมีแหล่งที่มาจากแหล่งใดบ้าง? 

ที่มาของทุกข์ในมนุษย์ไม่ได้มาจากสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ดินฟ้าอากาศ หรือโชคชะตากำหนดมาให้แบบลอยๆ แต่มีแหล่งกำเนิดจาก 2 แหล่งใหญ่ ดังต่อไปนี้คือ...........

1.  แหล่งธรรมชาติของกาย (ทุกข์ตามธรรมชาติ): เกิดจากการที่กายนี้เป็นสิ่งปรุงแต่ง (สังขาร) ต้องแปรปรวน ทนอยู่ในสภาพเดิมไม่ได้ ร่างกายของมนุษย์ประกอบไปด้วย...ดิน น้ำ ลม ไฟ...ซึ่งแปรปรวนอยู่ตลอดเวลาไม่แน่นอนอะไร

2.  แหล่งกลไกของจิต (ทุกข์ที่สร้างขึ้นใหม่): เกิดจากการทำงานของจิต(เจตสิก)ที่หลงไปยึดมั่นถือมั่น (อุปาทาน) ในขันธ์ 5 และ อารมณ์ 6 ที่มากระทบ ไม่มีวิชชา(ปัญญา)รู้เท่าทันธรรมชาติ จึงเกิดการดิ้นรนและต่อต้านความจริง 

ทุกข์ทางกาย และ ทุกข์ทางใจ มีอะไรบ้าง?

ทุกข์ทางกาย : คือความบีบคั้นทางระบบประสาทและชีวภาพ เช่น ความเจ็บไข้ได้ป่วย ความหนาว ความร้อน ความหิว ความกระหาย ความแก่ชรา และการแตกสลายของร่างเนื้อ

ทุกข์ทางใจ : คือความบีบคั้นทางอารมณ์และความรู้สึก เช่น ความโศกเศร้า (โสกะ) ความร่ำไรรำพัน (ปริเทวะ) ความไม่สบายใจ (โทมนัส) ความคับแค้นใจ (อุปายาส) การพลัดพรากจากสิ่งที่เป็นที่รัก และการประสบกับสิ่งที่ไม่เป็นที่รัก 

 ทุกข์ทางกาย กับ ทุกข์ทางใจ แตกต่างกันอย่างไร? 

"กายโดนลูกศรยิง แต่อย่าให้ใจโดนศรดอกที่สอง"(คำสอนของพระพุทธเจ้า) 

คนทั่วไปมักคิดว่า ทุกข์เกิดจากสิ่งภายนอกไม่ถูกใจ หรือเกิดจากความรู้สึกแย่ๆ แต่ในแก่นลึกแล้ว ที่มาของทุกข์ในมนุษย์มี "ตอใหญ่ หรือจุดหลักๆ" ที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่าอยู่ 2 ประการ:

ความหลงมโนผัสสะ : มนุษย์ไม่ได้ทุกข์เพราะโลกภายนอก (รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส) แต่ทุกข์เพราะ "ภาพสะท้อน" ที่จิตเอามาวาดต่อในใจ (มโนผัสสะ) เราไม่ได้ทุกข์เพราะคนอื่นด่า แต่เราทุกข์เพราะ "ความคิดและคำพูดนั้นที่ยังวิ่งวนอยู่ในหัวเรา" ณ ปัจจุบันต่างหาก จิตไปคว้าเอาเงาของอดีตมาเป็นความจริงในปัจจุบัน จึงเกิดทุกข์ขึ้นมาจากการปรุงของเราเอง

ความบิดเบือนหน้าที่ของจิต : ธรรมชาติของจิตเป็นเพียง "ธาตุรู้" ที่ทำหน้าที่รับรู้สิ่งต่างๆ แล้วดับไปตามกฎอนัตตา แต่ที่มาของทุกข์เกิดจากการที่จิตทำกิจผิดธรรมชาติ คือ แทนที่จะเป็นเพียง "ผู้ดู" มันกลับกระโดดลงไปเป็น "ผู้เล่น" ไปซ่อม ไปสร้าง ไปผลักไส หรือไปดึงดูดสิ่งเหล่านั้นไว้ นั่นคือจุดกำเนิดของความบีบคั้น( ทุกข์ )

  ทุกข์ในปฏิจจสมุปบาทเริ่มต้นจากจุดใด? 

หากมองลึกลงไปในสายพานการทำงานของจิต (ปฏิจจสมุปบาท) จุดเริ่มต้นที่เป็นสารตั้งต้นคือ "อวิชชา" (ความไม่รู้แจ้งในความจริง) เมื่อไม่รู้ความจริง เมื่อมี "ผัสสะ" (การกระทบทางตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ) เกิดขึ้น จิตจะรับรู้ "เวทนา" (ความรู้สึกสุข ทุกข์ หรือเฉยๆ) ทันใดนั้น ความไม่รู้จะทำให้จิต(เจตสิก)กระโดดเข้าไปปรุงแต่งเกิด "นันทิ" หรือ "ตัณหา" (ความอยาก/ความทะยานอยาก) ทันที ซึ่งนี่คือจุดสตาร์ทที่เปลี่ยน "ความรู้สึกธรรมดา" ให้กลายเป็น "กลไกแห่งความทุกข์" ที่พร้อมจะก่อตัวเป็นภพและชาติต่อๆไป 

กองทุกข์ทั้งปวงของมนุษย์หมายถึงอะไร? 

กองทุกข์ทั้งปวง สรุปสั้นๆ ด้วยคำของพระพุทธองค์คือ "อุปาทานขันธ์ทั้ง 5 เป็นทุกข์" 

มันคือการที่จิตเข้าไปสวมรอย ยึดมั่นถือมั่นว่า กาย (รูป) ความรู้สึก (เวทนา) ความจำ (สัญญา) ความปรุงแต่งดีชั่ว (สังขาร) และตัวรับรู้ (วิญญาณ) ว่าเป็น "ตัวเรา" หรือ "ของๆ เรา" เมื่อสิ่งที่เรายึดแปรปรวนไป จิตจึงเหมือนตกลงมาจากที่สูงและเกิดความบีบคั้นอย่างรุนแรง( ทุกข์ทางใจอย่างรุนแรง ) 

 วิธีดับทุกข์ทางกาย และ วิธีดับทุกข์ทางใจ ทำอย่างไร?

วิธีดับทุกข์ทางกาย: ดับด้วยการ "เยียวยาตามเหตุปัจจัย" หิวก็กิน ร้อนก็อาบน้ำ ป่วยก็รักษาด้วยยา นอนหลับพักผ่อน เป็นการบริหารธาตุขันธ์ให้อยู่รอดไปวันๆ (ดับทุกข์ทางกายไม่มีวันถาวร ตราบใดที่ยังมีขันธ์ 5)

วิธีดับทุกข์ทางใจ: ดับด้วยการ "หยุดและตัดวงจรการปรุงแต่ง" เมื่อเวทนาเกิดขึ้น (เช่น เจ็บแผล) ให้รู้ซื่อๆ ว่ามีเวทนาทางกายเกิดขึ้น แต่ "ไม่เปิดช่อง" ให้จิตเอาเวทนานั้นมาปรุงแต่งต่อเป็นความน้อยใจ เสียใจ หรือโกรธแค้น หงุดหงิดใจ (ละนันทิในเวทนา) 

 วิธีดับทุกข์รวมทั้งทางกายและทางใจทำอย่างไร? 

คือการปฏิบัติหน้าที่ต่อทั้งสองส่วนอย่างถูกต้อง แยกแยะสมมติออกจากความจริง

ทางกาย: ทำหน้าที่ดูแล เยียวยา บริหารขันธ์ไปตามสมมติและเหตุปัจจัยอย่างรับผิดชอบด้วย สติ สมาธิ ปัญญา(แก่นมรรค)

ทางใจ: ทำหน้าที่เห็นตามความเป็นจริงว่า ทั้งกายและใจนี้เป็นเพียง "ธรรมชาติต่างๆ ที่ทำกิจของตนเอง" ไม่ใช่สัตว์ บุคคล ตัวตน เรา เขา  ไม่ใช่ตัวเรา ไม่ใช่ของเรา เป็นของธรรมชาติล้วนๆเพียวๆ( เข้าใจธรรมชาติ )

 การใช้แก่นมรรค (สติ สมาธิ ปัญญา) ดับทุกข์ในแต่ละมิติ

 วิธีดับทุกข์ทางกายด้วยแก่นมรรค

สติ : ระลึกรู้เท่าทันความจริงของกาย เช่น เห็นความเจ็บไข้ที่เกิดขึ้นเป็นเพียงปรากฏการณ์ทางกายภาพ เป็นธรรมชาติของกายที่ต้องเจ็บป่วย( ตถตา )เป็นเช่นนั้นของมัน

สมาธิ : ตั้งมั่นอยู่กับปัจจุบัน ไม่ซัดส่ายไปกับความปวดกระวนกระวาย มีจิตใจที่สงบอยู่ภายในแม้กายจะแปรปรวน ( แยกกาย กับ จิตที่รับรู้มันคนละส่วนกัน กายเจ็บ จิตอย่าไปเจ็บแทนกาย )

ปัญญา : เห็นแจ้งว่ากายนี้เป็นเพียงธาตุ 4 (ดิน น้ำ ไฟ ลม) มารวมกันชั่วคราว มีความเสื่อมเป็นธรรมดา ไม่ใช่เรา( เห็นความเสื่อมไปของ...ดิน  น้ำ  ลม  ไฟ..ตามธรรมชาติของมัน ) 

 วิธีดับทุกข์ทางใจด้วยแก่นมรรค

แก่นมรรค(สติ สมาธิ ปัญญา)อารักขาจิต

สติ: ระลึกรู้เท่าทัน "มโนผัสสะ" (การคิด ปรุงแต่ง อารมณ์ที่ผุดขึ้นในใจ) ทันทีที่มันเริ่มก่อตัว

สมาธิ: จิตตั้งมั่นเป็นผู้สังเกตการณ์ (ผู้ดู) ไม่กระโดดลงไปร่วมวง เล่นละครไปกับความคิดหรืออารมณ์นั้นๆ

ปัญญา: ใช้ "โยนิโสมนสิการ" มองเห็นชัดเจนว่า ทุกธรรมที่ผุดขึ้น รวมถึง "ตัวจิต" ที่ไปรู้เอง ต่างก็เป็นอนัตตา เกิดขึ้น ตั้งอยู่ ดับไป ไม่มีความสำคัญมั่นหมายในตนเอง 

 วิธีดับทุกข์ทั้งทางกายและทางใจด้วยแก่นมรรค 

รวมสติ สมาธิ และปัญญา(แก่นมรรค) ยกระดับขึ้นสู่การ "แยกรูป แยกนาม"(วิภัชวาท) เห็นชัดเจนว่า "กายเจ็บ (รูป/เวทนากาย)" เป็นสิ่งถูกรู้ ส่วน "จิตที่รับรู้ (นาม)" ก็เป็นอีกสิ่งหนึ่ง ทั้งสองส่วนไม่ได้หลอมรวมกัน จิตตั้งมั่นเป็นอิสระเหนือความเจ็บไข้และอารมณ์ปรุงแต่งทั้งปวง  

เพื่อสลายความทุกข์ทางใจไม่ให้เหลือซาก การปฏิบัติจะต้องก้าวข้ามการ "พยายามทำให้จิตสงบ" หรือ "การพยายามละความโกรธ/ความโลภ" ไปสู่การ "ถอดรื้อตัวผู้ยึด"( ทุกข์เกิด เพราะเข้าไปยึดในทุกข์) ดังนี้:

เปลี่ยนจาก "การละอารมณ์" เป็น "การละความเพลิน (นันทิ) ในเวทนา": เมื่อเกิดความไม่พอใจ หรือความปวดหัวใจขึ้นมา คนส่วนใหญ่จะพยายามหาวิธีดับความรู้สึกนั้น ซึ่งเป็นการแก้ที่ปลายเหตุ แก่นที่แท้จริงคือ "เห็นความรู้สึกนั้นด้วยใจที่ปรกติ โดยไม่เติมฟืน (ไม่เพลิน/ไม่คลุกคลี / ไม่หมกมุ่น) เข้าไปในเวทนานั้น" เมื่อขาดความเพลิน สังขารปรุงแต่งจะขาดสิ่งหล่อเลี้ยง(เหตุปัจจัยให้เกิด)และฝ่อตัวลงไปเองตามธรรมชาติ ดับไปเองของมัน

เห็นแจ้งว่า "จิตก็เป็นอนัตตา" : ตราบใดที่ยังคิดว่า "ฉันกำลังปฏิบัติ" "ฉันกำลังละความทุกข์" หรือ "จิตของฉันต้องสะอาด" ตราบนั้นจะไม่มีวันดับทุกข์ได้อย่างสิ้นเชิง เพราะยังมี "ตัวเรา" ซ่อนอยู่เบื้องหลังแก่นมรรคเสมอ วิธีดับลึกถึงแก่นคือการโยนิโสมนสิการจนเห็นชัดว่า จิตก็เป็นเพียงธรรมชาติตัวหนึ่งที่ทำหน้าที่รับรู้ของมันเท่านั้น ไม่มีใครเป็นเจ้าของจิต จิตไม่ใช่เรา และเราไม่ใช่จิต จิตไม่ใช่ของเรา และไม่มีใครเป็นเจ้าของจิต(ไม่มีเราตั้งแต่เริ่มต้นแล้ว) เมื่อไม่มี "ผู้รับผลของทุกข์" ทุกข์นั้นย่อมกลายเป็นโมฆะ 

 พระพุทธเจ้าสอนเรื่องดับทุกข์ทางใจทำอย่างไร? 

พระพุทธองค์ทรงเน้นย้ำให้เราทำลาย "อุปาทาน" และ "ตัณหา" ผ่านการปฏิบัติที่ตรงเป้าที่สุด คือ: 

"เมื่อเห็น ย่อมสักว่าเห็น... เมื่อได้ยิน ย่อมสักว่าได้ยิน... เมื่อรู้แจ้ง ย่อมสักว่ารู้แจ้ง..."( ใน...อารมณ์ 6 ) ให้ใช้หลัก...รู้  เห็น  วาง....ในอารมณ์ 6 

และทรงสอนให้ "ละนันทิ (ความเพลิน) ในเวทนา" ทันทีที่ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ กระทบสิ่งใดแล้วเกิดอารมณ์สุขหรือทุกข์ขึ้นมา ทรงสอนให้ตัดกระแสความเพลินนั้นทิ้งอย่างรวดเร็ว เพื่อไม่ให้เกิดการปรุงแต่งกลายเป็น "นันทิราคะ" ซึ่งเป็นยางเหนียวที่ผูกจิตไว้กับกองทุกข์ 

 สรุป: ที่มาของทุกข์ในมนุษย์และวิธีดับทุกข์ด้วยแก่นมรรค 

มนุษย์ทุกคนเกิดมาพร้อมกับ "พิมพ์เขียวของความทุกข์ทางกาย" ซึ่งเป็นเรื่องธรรมชาติที่ต้องบริหารจัดการไปตามเหตุปัจจัย แต่ "ความทุกข์ทางใจ" เป็นสิ่งที่เราสร้างขึ้นมาเองซ้ำแล้วซ้ำเล่า จากความไม่รู้ (อวิชชา) แล้วหลงไปสำคัญมั่นหมายในตนเอง ยึดขันธ์ 5 ว่าเป็นตัวเรา 

การดับทุกข์ที่แท้จริงด้วย แก่นมรรค (สติ สมาธิ ปัญญา) จึงไม่ใช่การไปบังคับไม่ให้กายป่วย หรือบังคับไม่ให้จิตคิด แต่คือการใช้ โยนิโสมนสิการ เข้าไปถอดรื้อและ "ตีแผ่สมมติ" ให้เห็นตามความเป็นจริงว่า... มีแต่ธรรมแต่ละธรรมทำกิจของตัวเองอยู่ตามธรรมชาติ จิตก็เป็นเพียงธรรมธรรมหนึ่ง ไม่มี "เรา" อยู่ในนั้นเลยแม้แต่หยดเดียว เมื่อจิตคลายความยึดมั่นถือมั่นลง การเรียนรู้ในโลกสมมติก็ดำเนินต่อไปอย่างปกติ โดยไม่มีผู้ทุกข์อีกต่อไป

"ความทุกข์ไม่ได้ดับไปด้วยการทำลายสิ่งใด แต่ดับไปด้วยการเข้าใจสิ่งนั้นตามความเป็นจริง" ด้วย...วิชชาหรือปัญญารู้แจ้ง

อยากให้เพิ่มแง่คิดว่า พระพุทธเจ้าไม่ได้สอนวิชชาเพื่อให้เรากลายเป็นคนไร้ความรู้สึก หรือเป็นก้อนหินที่ไม่มีความเจ็บปวด แต่ทรงสอนให้เรา "แยกแยะสมมติออกจากความจริง" กายยังเจ็บได้ตามกลไกชีวภาพ จิตยังมีความคิดผุดขึ้นได้ตามธรรมชาติ แต่ทั้งหมดนั้นเป็นเพียง "ธรรมแต่ละธรรมทำกิจของตัวเอง" ไม่มีสิ่งใดเลยที่ควรค่าแก่การเข้าไปสำคัญมั่นหมายมั่นใจว่าเป็นตนเอง หรือ ของของตน ถ้าเป็นของตน เราต้องสั่งได้ แต่ความเป็นจริง เราไม่สามารถสั่งกายไม่ให้แก่ ไม่ให้เจ็บ ไม่ให้ป่วย ไม่ให้ตายไม่ได้ เราสั่งจิตไม่ให้คิดก็ไม่ได้ นี่คือ...ความจริง....

   ถ้าท่านฝึกฝนแก่นมรรค( สติ สมาธิ ปัญญา )ให้เข้มแข็งและแข็งแกร่งจนเชี่ยวชาญและชำนาญสูง บอกได้คำเดียวว่า... ท่านจะไม่มีทุกข์...จึงเรียกให้ท่านมาดูด้วยตัวเอง( เอหิปัสสิโก )พิสูจน์ความจริงได้ตลอดเวลา(อกาลิโก )สิ่งที่พระพุทธเจ้าตรัวไว้ คือ ความจริงทุกประการ

  ส่วนวิธีการฝึกฝนแก่นมรรคได้อธิบายรายละเอียดไว้ทั้งหมดในเว็บไซต์นี้แล้วครับ จงเน้นเรื่อง สติ ให้มากเป็นพิเศษ เพราะถ้า สติ ไม่แกร่งมากพอ สมาธิและปัญญาเกิดยากนะครับ

[ การปรุงแต่งกุศลเจตสิกเพื่อดับทุกข์ ดูที่นี่..]

[ สัมมาทิฏฐิคืออะไร? มิจฉาทิฏฐิคืออะไร? ดูที่นี่.]

[  ตีแผ่สมมติ และ อัตตา กดดูที่นี่... ]

(( นันทิ สะพานเชื่อม ทุกข์ กดดูที่นี่...))
(( สติ ตัดวงจรกิเลสอย่างไร? กดดูที่นี่....))
(( แก่นมรรคตีแผ่กิเลสทั้งปวง กดดูที่นี่...))

((  เห็นธรรม เห็นทุกข์ กดดูที่นี่..))
(( อริยสัจ 4  กดดูที่นี่....))
((  ตีแผ่ขันธ์ 5 กดดูที่นี่..))
(( สติปัฏฐาน 4 กดดูที่นี่... ))
((  รู้จัก สัมมาทิฏฐิ และ มิจฉาทิฏฐิ กดดูที่นี่...))
(( วิธีการฝึก สติ สมาธิ ปัญญาหรือวิธีสร้างแก่นมรรค กดดูที่นี่...)) 

  [  ตีแผ่อนัตตาคืออะไร??? ] 
  [  ตีแผ่อัตตาคืออะไร??? ] 

[  อัตตา  อุปาทาน  อนัตตา  กดดูที่นี่...  ]

(( เห็นทุกข์ เห็นธรรม เห็นปัญหา เห็นปัญญา ))
(( เหตุปัจจัย และ การสร้างเหตุปัจจัย ))

    ((  จิตว่าง  กดดูที่นี่....))

(( วิธีการละนันทิด้วยแก่นมรรค )) 

((ทุกข์คืออะไร? ทุกข์มาจากไหน? ดับทุกข์ทำอย่างไร?)) 

(( วิชชาคืออะไร? อวิชชาคืออะไร? กดดูที่นี่..))