หยุด! เป็นเหยื่อ และ เป็นทาสของ..อวิชชา..กันเถิด
เพียงท่านอยู่กับ สติ สมาธิ ปัญญาในทุกขณะจิต อวิชชามันจะดับไปเอง

ตีแผ่ วิชชา และ อวิชชา ให้เห็นชัดๆในธรรมทั้ง 2 นี้
ท่านลองอ่านให้จบ โดยอ่านแบบช้าๆพิจารณาไปด้วย

    ตีแผ่และเผยความจริงของ...อวิชชา...

มนุษย์ทุกๆคนที่เกิดขึ้นมาบนโลกใบนี้ ล้วนมีอวิชชา(ความไม่รู้จริงในวิชชา)ติดตัวกันทั้งหมดทั้งสิ้น พูดง่ายๆก็คือ โง่มาตั้งแต่เกิดทุกๆคนนั่นเอง การเวียนว่ายตายเกิด(วัฏฏสงสาร)ของมนุษย์และสัตว์ทุกหมู่เหล่าก็มาจาก..อวิชชา..ตัวนี้เป็นตัวกำหนด ตราบใดที่อวิชชาไม่ดับลงแบบสิ้นเชิงและถาวร ตราบนั้นมนุษย์และสรรพสัตว์ทั้งปวงก็เวียนว่ายตายเกิดซ้ำแล้วซ้ำอีกไปเรื่อยๆแบบไม่มีที่สิ้นสุด นี่คือ ความจริงของธรรมชาติ(สัจจธรรม) อวิชชาเป็นรากเหง้าเป็นประธานของกิเลสทั้งหลายทั้งปวง บรรดากิเลสทั้งปวงจะมีอวิชชา(โมหเจตสิก)เป็นองค์ประกอบหลักๆ ไม่ว่าจะเป็น นิวรณ์ 5 กิเลส 10 อนุสัย 7 สังโยชน์ 10 อุปกิเลส 16 ธรรมทั้งหมดนี้ ล้วนมีอวิชชา(โมหเจตสิก)เป็นองค์ประกอบหลักทั้งสิ้น ตัณหาและอุปาทานเป็นกิเลสอีกชนิดหนึ่งในบรรดากิเลสหลายตัว รากเหง้าของตัณหาและอุปาทานก็มาจาก อวิชชา ทั้งหมด(ดูในกระแสปฏิจจสมุปบาท)มนุษย์ที่เกิดขึ้นมาในโลกใบนี้ มากกว่า 99% ยังอยู่ในวังวนของอวิชชา ตกเป็นเหยื่อและเป็นทาสของอวิชชาโดยไม่รู้ตัว บางคนตกเป็นทาสและเป็นเหยื่อของอวิชชาตั้งแต่เกิดไปจนถึงวันสุดท้าย(ตาย)และก็จะวนแล้ววนอีกไปแบบไม่มีที่สิ้นสุด เกิดก็เป็นทุกข์ แก่ก็เป็นทุกข์ มรณะ(ตาย)ก็เป็นทุกข์ แล้วเราทั้งหลายจะเกิดมาเพื่อรับทุกข์ตลอดไปแบบไม่มีที่สิ้นสุดหรือ??? เรามี สติ สมาธิ ปัญญา ที่ธรรมชาติมอบให้มาตั้งแต่แรกเกิดเช่นกัน เพื่อนำมาตัดวงจรของอวิชชา แต่เราไม่รู้ จนกระทั่งพระพุทธเจ้าไปค้นพบความจริงของธรรมชาติ จึงมีการนำมาเผยแผ่ให้ปุถุชนทั่วๆไปได้รู้วิธีจัดการกับอวิชชา(ดับอวิชชา) ตัวที่ทำร้ายชีวิตของมนุษย์และสรรพสัตว์แบบไม่รู้จักจบสิ้น(เวียนว่ายตายเกิดแบบซ้ำซาก)ต่อไปนี้เราจะมีดูผลผลิตและผลงานของ อวิชชา(ความไม่รู้จริงในวิชชา)เจาะลึกและตีแผ่รอบด้านเพื่อให้เห็นเนื้อแท้ของ อวิชชา  
    อวิชชา ไม่ใช่ความไม่มีความรู้ใดๆความหมายในทางพุทธศาสนาคือ การไม่รู้ความจริงในอริยสัจ 4 และไม่รู้จริงในธรรมทั้งปวง เพราะความไม่รู้ความจริงในธรรมทั้งปวงจึงส่งผลให้เกิดมิจฉาทิฏฐิ(ความเห็นผิด ความเห็นไม่ถูกต้อง ความรู้ที่ผิดๆ)อันนำมาซึ่งการยึดมั่น ถือมั่น ยึดติดใน..ขันธ์ 5 และ อารมณ์ 6 ไม่เห็นไตรลักษณ์ ไม่รู้การเกิดดับของรูปธรรมและนามธรรมในปฏิจจสมุปบาท มาดูผลลัพธ์เมื่อจิตมี อวิชชา ปรุงแต่ง(โมหเจตสิกปรุงแต่งจิต)ว่าจะออกผลลัพธ์มาเป็นอย่างไร   

 อวิชชา(โมหเจตสิก)ปรุงแต่ง =>นันทิราคะ =>ตัณหา =>อุปาทาน =>กองทุกข์ทั้งปวง

คำอธิบาย เมื่อจิตถูกอวิชชาครอบงำ(อวิชชาจิตตะ)โมหเจตสิก(อวิชชา)จะปรุงแต่ง นันทิราคะ(ในเวทนา)ซึ่งเป็นเชื้อของตัณหา นำไปสู่ตัณหาและอุปาทาน ภพ ชาติ ชรามรณะ........ซึ่งเป็นกองทุกข์ทั้งปวง(ในกระแสปฏิจจสมุปบาท)นี่คือ สังสารวัฏฏ์ 1 รอบและจะวนเช่นนี้ไปเรื่อยๆข้ามภพข้ามชาติแบบไม่มีที่สิ้นสุด ตราบใดที่อวิชชาไม่ดับลงอย่างสิ้นเชิงและถาวร(ดับทุกข์ถาวร)มนุษย์จะติดกับดักของ สังสารวัฏฏ์ไปเรื่อยๆซ้ำแล้วซ้ำอีกแบบไม่มีที่สิ้นสุด(ทุกข์แล้วทุกข์อีกแบบไม่มีที่สิ้นสุด)ท่านว่า...น่าเบื่อหน่ายไหมครับ??? นี่คือ เรื่องจริงที่พระพุทธเจ้าตรัสไว้และสามารถพิสูจน์ได้ตลอดเวลา อวิชชา จึงเป็นเหตุปัจจัยที่ทำให้เกิด วัฏฏสงสาร(การเวียนว่ายตายเกิด)แบบซ้ำซาก ถามว่า เราสามารถหยุด วัฏฏสงสารนี้ได้หรือไม่ พระพุทธองค์ตรัสไว้ชัดเจนว่า...สามารถทำได้...(พระอรหันต์สาวกของพระองค์พิสูจน์มาให้เห็นแล้ว)ใครที่ปฏิบัติได้จริงและปฏิบัติได้ถึง(สร้างเหตุปัจจับดับอวิชชาได้ถึงที่สุด)ก็สามารถดับวงจร วัฏฏสงสาร นี้ลงได้...ต้องสร้างสัมมาทิฏฐิ(วิชชา)ให้เกิดขึ้นให้ได้ เพื่อหยุดมิจฉาทิฏฐิ(อวิชชา) วิชชา(ปัญญา)คือ เหตุปัจจัยให้ อวิชชาดับลง

 วิชชา(ปัญญา)เกิด  =>>  ทุกข์ดับ
แก่นมรรค(สติ สมาธิ ปัญญา)ก็คือ วิชชา(ปัญญา)
 อวิชชา(ความไม่รู้)เกิด  =>>  ทุกข์เกิด
วิชชา คือ ความรู้แจ้งในธรรมทั้งปวง มีวิชชา(ปัญญา)ดับกิเลสได้ทุกๆตัว(รวมทั้งตัณหา อุปาทาน)เพียงเจริญ แก่นมรรค(สติ สมาธิ ปัญญา)ซึ่งเป็น วิชชา ในทุกๆขณะจิต ทุกข์ก็ดับลง ณ ปัจจุบันขณะนั้น
อวิชชา คือ ความไม่รู้แจ้งในธรรมทั้งปวง ต้นเหตุหรือเหตุปัจจัยของ กิเลส ทั้งปวง(รวมทั้ง ตัณหา อุปาทาน)จงเจริญแก่นมรรคในฐานกาย

  [ผัสสะ/เวทนาเกิดขึ้น] 
        │
        ▼
 1. สติ (ผู้ระลึกรู้)    ──► ทำหน้าที่ "จับยึด" สังเกตเห็นความจริงที่กำลังปรากฏ
        │
        ▼
 2. สมาธิ (ผู้ตั้งมั่น)  ──► ทำหน้าที่ "ตั้งมั่นเป็นกลาง" ไม่กระโดดลงไปคลุกหรือปรุงแต่ง
        │
        ▼
 3. ปัญญา (ผู้เห็นแจ้ง)  ──► ทำหน้าที่ "ตีแผ่สมมติ" เห็นแจ้งความเป็นอนัตตา (วิชชาเกิด)

[ผัสสะ/รับรู้] ──► [เกิดเวทนา] ──► [อวิชชาเข้าแทรก] ──► [เกิดนันทิราคะ (เพลิน)] ──► [ตัณหา/อุปาทาน] ──► [กองทุกข์เกิด]

หลงในสมมติ: อวิชชาทำให้จิตเกิดความเข้าใจผิดอย่างฝังรากลึกว่า ขันธ์ 5 หรือนามรูปนี้เป็น "ตัวเรา-ของเรา" (เกิดสักกายทิฏฐิและความสำคัญมั่นหมายในตนเอง)

สร้างสังขาร (การปรุงแต่ง): พอใจกระทบเรื่องราวแล้วเกิดเวทนา (เช่น ได้ยินคำนินทาแล้วเกิดทุกขเวทนา) อวิชชาจะสั่งให้จิตเกิด นันทิ (ความเพลิน/จมแช่/หมกมุ่น) ปรุงแต่งต่อไปด้วยความโกรธ ความโลภ ความหลง

ผลลัพธ์: จิต(อกุศลเจตสิก)สร้าง "ตัณหา" (ความทะยานอยาก) และ "อุปาทาน" (ความยึดมั่นถือมั่น) เพราะคิดว่ามี ตัวเรา กำลังเดือดร้อน  กองทุกข์ทั้งหมดจึงเกิดขึ้นเพราะมี อวิชชา เป็นเชื้อไฟ

[ผัสสะ/รับรู้] ──► [เกิดเวทนา] ──► [วิชชาเข้าแทรก] ──► [ละนันทิ (สักแต่ว่ารู้)] ──► [ตัณหา/อุปาทานดับ] ──► [ทุกข์ดับสิ้นเชิง]

ตีแผ่สมมติ: วิชชาจะทำหน้าที่แยกแยะสมมติออกจากความจริง ชำแหละให้จิตเห็นตรงตามสัจจะว่า ทุกธรรมรวมถึงตัวจิตเองล้วนเป็น อนัตตา (ไม่ใช่สัตว์ บุคคล ตัวตน เรา เขา)

ละนันทิในเวทนา: เมื่อมีผัสสะมากระทบและเกิดเวทนา วิชชา (ปัญญา) จะทำงานร่วมกับสติและสมาธิ ตัดกระบวนการปรุงแต่งทันที จิตจะ สักแต่ว่ารู้ ไม่เกิดนันทิราคะ ไม่มีความเพลินไหลไปตามอารมณ์

ผลลัพธ์: เมื่อไม่มีความหลงผิดในสมมติ จิตย่อมไม่สร้างตัณหาและอุปาทาน เมื่อไม่มีความยึดมั่นว่ามี "ตัวเรา" มารองรับความทุกข์ "ความทุกข์จึงมีอยู่...แต่ไม่มีผู้ทุกข์" วงจรปฏิจจสมุปบาทสายเกิดทุกข์จึงดับสลายลงทันที