ในโลกและในจักรวาลนี้ ไม่มีอะไรหรือสิ่งใดที่เกิดขึ้นมาแบบลอยๆ
โดยปราศจากเหตุและผลของการเกิด การเกิดขึ้นของสิ่งใดๆไม่ว่าจะเป็นรูปธรรมหรือนามธรรมทั้งหลายทั้งปวง ล้วนมาจากเหตุปัจจัยปรุงแต่งทั้งสิ้น(ยกเวินนิพพาน)ถ้าไม่มีเหตุ ก็จะไม่มีผล การเกิดขึ้นของ..ทุกข์..ก็มาจากการปรุงแต่งของเหตุปัจจัยเช่นกัน( ตัณหา )

  ถ้าคุณเข้าใจเหตุปัจจัย(เหตุและผลของการเกิดขึ้นของสรรพสิ่งต่างๆ)แบบลึกซึ้งด้วยปัญญา คุณจะเข้าใจเรื่องทุกข์และการเกิดขึ้นของทุกข์ และสามารถดับทุกข์ได้ง่ายขึ้นและเร็วขึ้น คุณจะเดินตรงถึงเป้าหมายได้ง่ายขึ้นและเร็วขึ้น ดังนั้น คุณต้องเรียนรู้เรื่อง ทุกข์ เหตุปัจจัยหรือสาเหตุที่ทำให้เกิดทุกข์ และเหตุปัจจัยในการดับทุกข์ เหมือนกันกับกรณีการขับรถยนต์ คุณต้องเรียนรู้การขับรถยนต์ เรียนรู้อุปกรณ์ต่างๆ เช่น พวงมาลัย เบรก เกียร์ การใช้งานต่างๆที่จำเป็นในการขับรถ รวมทั้งกฎจราจร ในการดับทุกข์ก็เช่นเดียวกัน คัณต้องเรียนรู้การดับทุกข์

ปัญหาและทุกข์ บางอย่างก็แก้ได้ บางอย่างก็แก้ไม่ได้ ขึ้นอยู่กับเหตุปัจจัยปรุงแต่ง
ปัญหาและทุกข์ มันไม่ได้เกิดขึ้นมาแบบลอยๆ แต่เกิดมาจากเหตุปัจจัยที่ปรุงแต่งมาทั้งสิ้น
การเกิดขึ้นของทุกๆสรรพสิ่งจะไม่มีวันเกิดขึ้นได้ ถ้าไม่มีการปรุงแต่งหรือปราศจากการปรุงแต่ง
เมื่อมีการเกิด ย่อมมีการตั้งอยู่ชั่วขณะ และดับสลายไปในที่สุด( เป็นสัจธรรมของสิ่งปรุงแต่ง )

มีการปรุงแต่ง  => มีการเกิดขึ้น => มีการตั้งอยู่ชั่วขณะ => มีการดับสลายไปที่สุด(สังขตหรือสังขาร)

ไม่มีการปรุงแต่ง  => ไม่มีการเกิดขึ้น => ไม่มีการตั้งอยู่ => ไม่มีการดับสลายไป ( อสังขตหรือวิสังขาร)          

(( การสร้างเหตุปัจจัยในการดับทุกข์ ))

   
                นี่คือ...สัจธรรม.....ที่บิดเบือนไม่ได้
มนุษย์ทุกๆคนล้วนมีทุกข์มาตั้งแต่แรกเกิด ส่วนปัญหาตามมาในภายหลัง เรามาลองขุดดูเหตุปัจจัยต่างๆที่ทำให้เกิดปัญหาและเกิดทุกข์ขึ้น

ว่าด้วยเรื่อง...เหตุปัจจัย...ของการเกิดขึ้นของทุกๆสรรพสิ่งในโลกนี้

"มนุษย์ไม่ได้เป็นทุกข์เพราะสถานการณ์ภายนอก แต่เป็นทุกข์เพราะกระบวนการ 'เหตุปัจจัยภายในจิต' มันทำงานอย่างสมบูรณ์แบบ โดยที่เจ้าตัวไม่มี 'สติและปัญญา' เข้าไปขัดขวางสายพานนั้นเลย"

การศึกษาเรื่องเหตุปัจจัย จึงไม่ใช่เรื่องไกลตัว หรือเรื่องปรัชญาชวนปวดหัว แต่คือการเข้ามาเรียนรู้วิธี "ปิดโรงงานผลิตความทุกข์" ที่กำลังเดินเครื่องอยู่ในใจเราตลอด 24 ชั่วโมง โดยที่เราไม่รู้มาก่อน( อวิชชาปิดบังใจ )

ไขรหัสธรรมชาติ “เหตุ ,  ปัจจัย   และ   เหตุปัจจัย”

ในโลกแห่งสมมติ(สิ่งไม่จริง)และปรมัตถ์(ความจริง) ไม่มีสิ่งใดเกิดขึ้นมาลอยๆ ทุกสรรพสิ่งล้วนดำเนินไปตามกฎลูกโซ่ของธรรมชาติ การจะถอนความหลงผิดได้(มิจฉาทิฏฐิ) ต้องเริ่มจากการแยกแยะ( วิภัชวาท )กลไกนี้ให้ชัดเจนก่อน เรามาแยกแยะเหตุและผลกันดู

[โลกภายนอก/ความคิด] 
       ↓
   (1) ผัสสะ 
       ↓
   (2) เวทนา  <──────  [ สติ ] ดักรู้ทันที / [ สมาธิ ] รักษาความปกติจิต ไม่กระโดดลงไปร่วมวง
       ↓
 [ นันทิ ]   <──────  [ ปัญญา ] โยนิโสมนสิการ เห็นแจ้งว่าเป็น "อนัตตา" (ละนันทิในเวทนา)
       ↓
 (ทุกข์เกิดไม่ได้)


1. ดักจับที่เวทนา (ด้วยสติ): ทันทีที่ตาเห็น หูได้ยิน หรือจิตนึกคิด สติระลึกรู้ทันทีว่ามีเวทนาเกิดขึ้น (สุข หรือ ทุกข์ หรือ เฉยๆ) ปรากฏอยู่

2. ตั้งมั่นอยู่ในความปกติ (ด้วยสมาธิ): รักษาจิตให้อยู่ในสภาวะปกติ (ปกติจิต) ไม่แกว่งไปตามแรงเหวี่ยงของเวทนา เป็นผู้ดูอยู่ห่างๆ ไม่ใช่ผู้กระโดดลงไปเป็น

3. ทำลายสายพานด้วยการเห็นแจ้ง (ด้วยปัญญา): ใช้ โยนิโสมนสิการ สวนเข้าไปทันที มองเห็นชัดๆ เลยว่า "เวทนานี้ก็เป็นแค่ธรรมตัวหนึ่ง จิตที่กำลังรู้ก็เป็นธรรมอีกตัวหนึ่ง ต่างคนต่างทำกิจตามธรรมชาติ ไม่มีก้อนตัวตนของเราอยู่ตรงไหนเลย"